'మా ముత్తాత ఊరది. ఆయన పేరుతో ఆ ఊరు వెలసింది. అదే నా మూలం, అదే నా ఊరు, అదే నా చిరునామా' అంటున్న లగడపాటి రాజగోపాల్ తన ముత్తాత పేరుతో తనకున్న అనుబంధం మరువలేనిదంటారు. మా ముత్తాత పేరుతో చేసే ప్రతీ పని ఫలిస్తుందని అంటున్న ఆయన ఎన్నో ఆసక్తికరమైన విషయాలు చెప్పుకొచ్చారు. నేనెన్ని ఊళ్లు తిరిగినా నా ఊరు మాత్రం 'అమరపనాయుడు కండ్రిక' అంటున్న ఈ ఎంపీగారి కబుర్లే ఈ 'మా ఊరు'.
"ఊరగానే పచ్చనిపైర్లు, మట్టి రోడ్లు, పెంకుటిళ్లు, వాగులు, వంకలు గుర్తుకొస్తాయి. నేను పుట్టింది నెల్లూరు పట్టణంలోనైనా ఊరి జ్ఞాపకాలనగానే మా అమ్మమ్మ ఊళ్లో నా చిన్నప్పుడు జరిగిన సంఘటనలు ఇప్పటికీ నా కళ్లముందు మెదులుతుంటాయి. నా చిన్నప్పుడు వేసవి సెలవులు రాగానే మా తాతయ్యల రాకకోసం వేయికళ్లతో ఎదురుచూసేవాడ్ని. ముందు మా అమ్మమ్మ ఊరికి వెళ్లేవాడ్ని. అక్కడి నుంచి నాన్నఊరికి. అమ్మమ్మ ఊళ్లో అడుగుపెట్టడంతో మొదలయ్యేది నా హడావిడి. అక్కడ నాకొక బ్యాచ్ ఉండేది. ఓ పదిమంది కుర్రాళ్లు కలిసి ఊరి చివరన ఉన్న తాటి చెట్ల దగ్గరికి పరిగెట్టేవాళ్లం. అప్పటికే మా తాతయ్య మాకోసం నాలుగు తాటి గెలలు కొట్టించేవాడు.
నువ్వెన్ని అంటే నువ్వెన్ని అంటూ పోటీ పడి తినేవాళ్లం. ముంజల కాలం అయిపోయాక తేగల కాలం వచ్చేది. పచ్చి కర్రలు చేతిలో పట్టుకుని తేగల కోసం మట్టి తవ్వడంలో బిజీ అయిపోయేవాళ్లం. పొద్దున్నే తవ్వుకుని వాటిని కాల్చి తినేవాళ్లం. సెలవులన్నీ ఇట్టే గడచిపోయేవి. మరో పదిరోజులు సెలవులున్నాయనగా మా నాన్నూరు నుంచి కబురు వచ్చేది. మా మూత్తాత పేరు అమరపనాయుడు. మా ఊరి పేరు కూడా అదే. 'అమరపనాయుడు కండ్రిగ'. నెల్లూరు జిల్లాలోని ఓ మారుమూల గ్రామం. మా తాత (వెంకట సుబ్బానాయుడు), నాన్న (వెంకట రామానాయుడు) అందరూ అదే గ్రామంలో పుట్టి పెరిగారు. నేను మాత్రం నెల్లూరు పట్టణంలో పుట్టాను. చదువులు టౌన్లో, సెలవులు ఊళ్లో. నాలుగు తరాలవారు పుట్టి పెరిగిన అమరపనాయుడు కండ్రిగే నా ఊరు, ఉనికి.

అమరపనాయుడి ప్రాంతం...
మా ఊరికి మా ముత్తాత పేరు ఎలా వచ్చిందంటే...ఆ ప్రాంతానికి ఆయనే మొదట వచ్చారని చెప్పేవారు మా పెద్దలు. చాలా పెద్ద రైతాయన. కండ్రిక అంటే పలానా వారి ప్రాంతం అని అర్థం. మా ముత్తాతే ముందు వెళ్లిన ప్రాంతం కావడంతో ఆయన పేరుతో 'అమరపనాయుడు కండ్రిక' అని పిలవడం మొదలెట్టారని మా తాతయ్య చెప్పారు. నాన్న, పెదనాన్న, మేనత్త అందరూ మా ముత్తాత కట్టిన ఇంట్లో కలిసే ఉండేవారు. మా తాతది పెద్ద కుటుంబమే అయినా ఊరు మాత్రం చాలా చిన్నది. అందరూ రైతులే. మా తాతగారు కూడా వ్యవసాయమే చేసేవారు. నేను పుట్టింది నెల్లూరి టౌన్లోనైనా ఎక్కువగా మా తాతయ్య దగ్గరికి వెళ్లేవాడ్ని. నా చిన్నప్పుడు ఆ ఊళ్లో వందిళ్లకు మించి ఉండేవి కావు.
లారీ డ్రైవర్ నాన్న...
నాన్న మాత్రం వ్యవసాయం జోలికి వెళ్లలేదు. మొదట్లో ఒక లారీ కొనుక్కుని ట్రాన్స్పోర్ట్ వ్యాపారం చేశారు. కొన్నాళ్ల తర్వాత ఒక ప్రయివేటు బస్సు తీసుకున్నారు. మా చదువులు, నాన్నగారి వ్యాపారం కలసి మమ్మల్ని నెల్లూరు పట్టణం దాటనివ్వలేదు. అయినా సరే సెలవులు వస్తే చాలు నాన్నతో అమరపనాయుడు కండ్రిక, అమ్మతో పెరుమాళ్లపాడు వెళ్లిపోయేవాడ్ని.
తాత చెప్పిన కథలు...
కథలు వినాలంటే అమరపనాయుడు కండ్రికకు వెళ్లాలి. తాటి ముంజలు కావాలంటే పెరుమాళ్లపాడుకి అంటే మా అమ్మమ్మ ఊరికి వెళ్లాలి. మా తాతయ్య వెంకట సుబ్బానాయుడు నన్ను తన పక్కనే పడుకోబెట్టుకుని బోలెడు కథలు చెప్పేవాడు. ఊరికి సంబంధించి, మా పూర్వీకులకు సంబంధించి యధార్థ సంఘటల్ని కథలుగా మలచి ఎంతో ఆసక్తిగా చెప్పేవారు. ఆయన చెప్పిన ఒక సంఘటన నేను ఎప్పటికీ మరచిపోలేను. ఒకరోజు మా చిన్నతాతయ్య పొలం గట్టు నుంచి వస్తుంటే పాము కరిచి చనిపోయాడట. ఆయన పేరే మానాన్నకు పెట్టారు. మా నాన్న పెద్దయ్యాక ఒకరోజు నాన్న కాలికి పాము చుట్టుకుందట. వెంటనే నాన్న దాన్ని చేత్తో పట్టుకుని దూరంగా విసిరేశాడట. మా నాన్న ధైర్యసాహసాల గురించి రకరకాల సంఘటల్ని వివరిస్తూ బోలెడు కథలు చెప్పేవాడు తాతయ్య. ఆయన చెప్పిన కబుర్లని ఊళ్లోని నా స్నేహితులతో గొప్పగా చెప్పేవాడ్ని నేను.

అమ్మఊరు...
మా అమ్మ తండ్రి వేమన మాలకొండయ్యకి నేనంటే ప్రాణం. సెలవులు వచ్చాయంటే చాలు నెల్లూరుకి వచ్చి నన్ను తీసుకెళ్లేవాడు. పెరుమాళ్లపాడులో తాతయ్యకు మంచి పేరుండేది. ఎందుకంటే అక్కడ తాతయ్యే ఆల్ ఇన్ వన్. జబ్బు చేసినవారికి ఇంజక్షన్ చెయ్యడం నుంచి రేడియో రిపేర్లవరకూ అన్ని పనులు తాతయ్యే చేసేవాడు. (నవ్వుతూ...) ఏ పనికీ లైసెన్సు ఉండేది కాదు. పోస్టుమెన్ ఉద్యోగం కూడా ఆయనదే. ఆ ఊళ్లో ఎక్కువగా తాటి చెట్లు ఉండేవి. తాటి ముంజలు, తేగలు బాగా దొరికేవి. తాటి ముంజలు పట్టుకుని మామిడి తోటల్లోకి వెళ్లి అక్కడ కూర్చుని తాపీగా తినేవాళ్లం. తేగలకోసం మట్టిని తవ్వడం, కాల్చుకుని తినడం, స్నేహితులకి పంచడం....చాలా హడావిడిగా ఉండేది. ఇప్పటికీ తాటి ముంజల పేరు వినపడగానే పెరుమాళ్లపాడు గుర్తుకొస్తుంది. అమ్మకు ఆ ఊరితో అనుబంధం ఎక్కువ. ఊళ్లోని ప్రతి గడపతోను పరిచయం ఉందామెకు.

లాంకో నామకరణం...
నేను రాజకీయాల్లోకి రాకముందే వ్యాపారంలో అడుగుపెట్టాను. నా వ్యాపారాలన్నీ లాంకో (లగడపాటి అమరపనాయుడు కంపెనీ) పేరుతోనే ఉంటాయి. అంటే మా ముత్తాత పేరుమీద. మా పెదనాన్న పేరు కూడా అదే. వ్యాపారాలు,సేవా కార్యక్రమాలు అన్నీ మా ముత్తాత పేరు మీదే. అమరపనాయుడు కండ్రికలో మా ముత్తాత కట్టిన ఇల్లు ఇప్పటికీ అలాగే ఉంది. ప్రస్తుతం ఆ ఇంట్లో మా మేనత్త ఉంటున్నారు. ఊళ్లో పెద్దగా ఆస్తులు లేకపోయినా మా ముత్తాత పేరుతో సంక్షేమ కార్యక్రమాలు చేస్తున్నాం. మేము గుంటూరు వచ్చేశాక మా తాతల ఊర్లతో సంబంధాలు బాగా తగ్గిపోయాయి. మూడేళ్ల క్రితం లాంకో పేరుతో అమరపనాయుడు కండ్రికలో బస్షెల్టర్ కట్టించాను. అలాగే మంచినీటి సౌకర్యం లేక ఊరి ప్రజలు ఇబ్బంది పడుతుంటే వాటర్ ప్లాంట్ కూడా ఏర్పాటు చేశాను. ఆ సమయంలో ఊరి ప్రజల కళ్లలో ఆనందం నేను ఎప్పటికీ మరువలేను. ఆ ఊళ్లో ఇప్పటికీ మా ముత్తాత గురించి గొప్పగా చెప్పుకుంటుంటారు. ఆయన రోజుల్లో తన స్థోమతకు తగ్గట్టుగా తాతయ్య ఊరి ప్రజలకు చేసిన సాయాన్ని తలుచుకుంటూ ఉంటారు. ఆయన బాటలోనే నేనూ నడుచుకుంటున్నాను.

12 కోట్లతో...
లాంకో ఫౌండేషన్ తరపున అమరపనాయుడు కండ్రికలో 12 కోట్ల వ్యయంతో వృద్ధాశ్రమం కట్టిస్తున్నాను. దీని గురించి ముందు మా ఊరి ప్రజలతో మాట్లాడాను. మా ఊరి ప్రజలే కాదు, ఆ చుట్టుపక్కల ఊళ్ల వారు కూడా వృద్ధాశ్రమం కావాలన్నారు. చదువుల పేరుతో, ఉద్యోగాల పేరుతో ఊళ్లొదిలే వారి సంఖ్య రోజురోజుకీ పెరిగిపోతోంది. పిల్లలు ఎక్కడికి వెళ్లినా ఒంటరిగా లేదంటే జంటగా వెళుతున్నారు. కాని వృద్ధుల్ని వెంటబెట్టుకుని తీసుకెళ్లడం లేదు. దాంతో సొంతూర్లో ఉంటూనే పెద్దలు అనాథలవుతున్నారు. అవసానదశలో నా అన్నవాళ్ల తోడులేక ఇబ్బందిపడుతున్నారు. మా చుట్టుపక్కల గ్రామాల్లో అలాంటివారి సంఖ్య ఎక్కువగా ఉందని తెలుసుకుని పూర్తి వసతులతో కూడిన వృద్ధాశ్రమం కట్టడానికి నిశ్చయించుకున్నాం. అది కూడా మా ముత్తాత పేరుతో కడుతున్నందుకు నాకు చాలా ఆనందంగా ఉంది. ఏ పని చేసినా మన పెద్దల్ని గుర్తుచేసేలా ఉండడం సంతోషాన్నిస్తుంది. ప్రస్తుతం ఊళ్లో వృద్ధాశ్రమం పనులు మొదలయ్యాయి. మా ఊరిప్రజలకు అవసరమ్యే సౌకర్యాలు ఏర్పాటు చెయ్యడం నా కర్తవ్యంగా భావిస్తున్నాను.
ఆ ఊళ్లో ఎక్కువగా తాటి చెట్లు ఉండేవి. తాటి ముంజలు, తేగలు బాగా దొరికేవి. తాటి ముంజలు పట్టుకుని మామిడి తోటల్లోకి వెళ్లి అక్కడ కూర్చుని తాపీగా తినేవాళ్లం. తేగలకోసం మట్టిని తవ్వడం, కాల్చుకుని తినడం, స్నేహితులకి పంచడం....చాలా హడావిడిగా ఉండేది. ఇప్పటికీ తాటి ముంజల పేరు వినపడగానే పెరుమాళ్లపాడు గుర్తుకొస్తుంది.
అమ్మ కోసం...
అమ్మకు తన ఊరి(పెరుమాళ్లపాడు)తో అనుబంధం ఎక్కువ. ఊరికి కావాల్సిన ఎలాంటి సాయాన్ని చేయడానికైనా ముందుకెళుతుంది. ఈ మధ్యనే తన ఊళ్లో రామాలయం కట్టించింది. మా తాతయ్య మాలకొండయ్యకు ఊళ్లో మంచి పేరుందని చెప్పాను కదా! ఆయన తర్వాత ఊరివాళ్లంతా అమ్మనే తలిచేవారు. అమ్మ కూడా అందరితో కలిసిపోయేది. తను ఏ స్థాయిలో ఉన్నా ఊరికి వెళ్లిందంటే నా చిన్నప్పటి అమ్మలా మారిపోతుంది. నాన్న కూడా అంతే తనకి ఊరు గుర్తొచ్చినప్పుడల్లా అమరపనాయుడు కండ్రికకు వెళ్లివస్తుంటారు. వెళ్లొచ్చాక ఊరి కబుర్లను ఎంతో ఆసక్తిగా చెబుతారు. నేను పెద్దగా పూజలు చేయను. కాని మా అమ్మ ధైవభక్తురాలు. ఆమెకు మానవసేవ, మాధవసేవ రెండూ కావాలి. నేను అప్పుడప్పుడు పెరుమాళ్లపాడుకి వెళ్లివస్తుంటాను.
మూడేళ్ల వయసప్పుడే అమ్మ చనిపోయింది. అప్పుడు 'అనుముల' గ్రామమే అమ్మ ఒడయ్యింది. జీవితపు దారుల్లో నడిపించింది. నాయకుడిగా తీర్చిదిద్దింది. దాంతో తల్లికి చేయాల్సిన సేవలన్నీ ఆయన అనుముల ఊరికి చేశారు. ఇంకా చేస్తూనే ఉన్నారు. పంచాయతీరాజ్ శాఖా మంత్రి కుందురు జానారెడ్డి సొంతూరు కథ ఇది. ఆయన చెబుతున్న అనుముల కబుర్లే ఈ 'మా ఊరు'
"ఊళ్లోకి జింకల గుంపు వచ్చిందని తెలియగానే చేతిలో ఉన్న పుస్తకాలు విసిరేసి పరిగెట్టేవాడ్ని. కుర్రాళ్లందరం కలిసి నాలుగు రాళ్లు వేయగానే జింకలన్నీ పరుగందుకునేవి. రోజుల వయసున్న జింక కూనలు పరిగెట్టలేక పొదల్లో చిక్కుకుని ఉండిపోయేవి. వాటిని పట్టుకుని ఇంటికి తెచ్చుకునేవాడ్ని. జీతగాడ్ని పిలిచి మేకపాలు తీయించి కొబ్బరిచిప్పలో పోసి జింక పిల్లకి తాపేవాడ్ని. అలా నాలుగైదు నెలలు సాకి మళ్లీ జింకల గుంపుల్లో వదిలేసేవాడ్ని. ఇప్పుడు మా ఊళ్లో మేకపిల్లలే కనిపించడం లేదు ఇక జింకలెక్కడుంటాయి. జూపార్కుకి వెళ్లాలి(నవ్వుతూ...) ఊరు పేరు చెప్పగానే నాకు గర్తొచ్చే దృశ్యాల్లో ఇదొకటి.
వాగు పక్క వ్యవసాయం...
మాది ఉమ్మడి కుటుంబం. నాన్న, చిన్నాన్న తాత(మల్లారెడ్డి)తోనే కలిసి ఉండేవారు. నాన్నకి నేనొక్కడ్నే. చిన్నాన్నకు ఇద్దరూ ఆడపిల్లలే. నేనే వారసుడ్ని. మాది నల్గొండ జిల్లా నాగార్జునసాగర్ లెఫ్ట్ కెనాల్కిఎడమవైపున ఉన్న 'అనుముల' గ్రామం. నాకు తెలివొచ్చేటప్పటికి డెబ్బై, ఎనభై ఇళ్లు ఉండేవి. అందరికన్నా మా ఇల్లే పెద్దది. మిద్దె ఇల్లు. ఆరు గదులుండేవి. నాకు మూడేళ్ల వయసుండగానే అమ్మ (లక్ష్మీ నర్సమ్మ) చనిపోయింది. దాంతో ఇంట్లోవాళ్లందరూ చాలా గారం చేసేవారు. మాకు 40 ఎకరాల పొలం ఉండేది. అందులో ఒకే ఒక్క ఎకరం వరిపొలం, మిగతాదంతా మెట్ట పంటలు.
శెనగలు, ఉలవలు, కందులు, పెసలు, ఆముదాలు, పల్లీలు, సజ్జలు, రాగులు, కొర్రలు, ఒరిగలు, కుసుమలు, జొన్నలు...ఇలా అన్ని రకాల పంటలూ పండేవి. మా పొలంలో పండని ధాన్యం లేదు. కాయని కూరలు లేవు. నాన్న(వీరారెడ్డి) ఆకుకూరల్ని కూడా చాలా శ్రద్ధగా పండించేవాడు. పుంటికూర(గోంగూర), కలగూర, ఒంగంటి కూర, పాయల్కూర...ఒక్క పురుగుబట్టే కాలం తప్పిస్తే ఏడాదంతా ఈ ఆకు కూరలు మా పొలంలో ఉండేవి. ఇవి కాకుండా పశువుల కొట్టాల్లో, మా ఇంటి దొడ్లో అన్ని రకాల పాదులూ ఉండేవి. పొట్లకాయ, బీర కాయ, చెమ్మకాయ, దోసకాయ, కాకరగాయ పాదులు ఎప్పుడూ ఉండేవి.
వీరారెడ్డి ఇంటికొచ్చిన ఏ బంధువైనా సంచులనిండా ధాన్యాలను, కాయగూరల్ని తీసుకుపోవాల్సిందే. ఊరికి మాదే పెద్ద కుటుంబం కావడంతో ఎవరికి ఏది కావాల్సివచ్చినా వచ్చేవారు. అప్పట్లో పొలాల్లో కరెంటు మోటార్లు ఉండేవి కావు. మోటదోలేవాళ్లం. మోట అంటే ఒక తాడుకి డొప్ప కట్టి బావిలో వేసి ఆ తాడుని రెండు ఎద్దులకు కట్టేవాళ్లు. మధ్యలో తొండంలాంటిది ఉండేది. ఎడ్లు లాగినపుడు నీళ్ల డొప్ప పైకి వచ్చేది. ఆ నీటిని పొలం కాలువలో పోసేవాళ్లు. మామూలుగా ఈ పని చేయడానికి జీతగాళ్లు ఉండేవారు. అప్పుడప్పుడు నేను కూడా సరదాగా మోటదోలడానికి వెళ్లేవాడ్ని. చేతులు బాగా నొప్పిపుట్టేవి. అయినా వెళ్లేవాడ్ని. ఇది కాకుండా నాన్న, జీతగాళ్లు అన్నం తినడానికి వెళ్లినపుడు మధ్యలో ఆపేసిన పనుల్ని నేను కొనసాగించేవాడ్ని. గుంటగొట్టడం, గొర్రె తోలడం(బురద పొలాన్ని చదును చేయడం) కూడా చేసేవాడ్ని. మా నాన్న 'అరె...నీకెందుకురా...' అనేవాడు.
బర్రెలు...గొర్రెలు
డెభై ఆవులు, పది గేదెలు, యాభై గొర్రెలు, అరవై మేకలు ఉండేవి మాకు. వీటన్నిటినీ చూసుకోడానికి ఇంట్లోవాళ్లు కాకుండా నలుగురు జీతగాళ్లు ఉండేవారు. చిన్నాన్న, మేనత్త వాళ్ల పిల్లలు, మేము కలిపి మొత్తం పదిమంది ఉండేవాళ్లం. అందరికీ మా అత్తనే వండిపెట్టేది. పెద్దవయసువారికి వరి అన్నం, చిన్నపిల్లలకు ఒరిగెలన్నం, కొర్రన్నం. జీతగాళ్లకు సజ్జన్నం, జొన్నన్నం. మొత్తానికి ప్రతి రోజు అన్ని రకాల అన్నాలు వండేది. కూరగాయలు, ఆకుకూరలు అన్నీ సమృద్దిగా ఉండేవి కాబట్టి పెద్ద పెద్ద బొగాణాలలో వండేవారు. మా ఇంటికున్న మరో స్పెషల్ ఏంటంటే...ప్రతి రెండు రోజులకూ నాన్వెజ్ ఉండేది.
చేపలు, రొయ్యలు కాదు ఆల్టైం మటన్. (నవ్వుతూ..) తిన్నవారికి తిన్నంత. విషయం ఏమిటంటే...మాకు మేకలు, గొర్రెలు ఉండేవి కదా! అవి మేతకు వెళ్లినపుడు వాటిని తినడానికి తోడేళ్లు వెంటపడేవి. అవి మేకని పట్టినపుడు జీతగాడు చూస్తే కర్రతో కొట్టేవాడు. అవి దాంతో మేకని అక్కడే వదిలి పోయేవి. చచ్చిన మేకల్ని జీతగాడు తెచ్చి ఇంటిముందు పడేసేవాడు. మా అత్త వండినంత వండి మిగతా మాంసం ఊళ్లోవాళ్లని పిలిచి పంచేది. పొలాల్లో కల్లాలు ఉన్నప్పుడు నాన్న నన్ను వెంట బెట్టుకుని వెళ్లేవాడు.
వాటికి కాపలా ఉండమనేవాడు. ఆ సమయంలో ఒక్క విజిల్ వేస్తే చాలు నా దోస్తులందరూ పరిగెత్తుకుంటూ వచ్చేవారు. ఒక గంట కాపలా ఉండడం, మరో గంట గుట్టలెంబడి, చెట్టులెంబడి ఉరకడం. రేగిపండ్లు, పులిచేరు కాయలు, కలింకాయలు...వీటి కోసమే ఉరికేవాళ్లం. 'ఉన్నార్రా...అక్కడ' అని కేక వినిపించగానే మళ్లీ కల్లాలకాడికి వచ్చేసేవాళ్లం. మా ఊళ్లో ఒక్క పండ్లచెట్టు ఉండేది కాదు...జామపండు, మామిడిపండు, దానిమ్మపండు పేరు వినడమే కాని చెట్టు ఎలా ఉంటుందో తెలిసేది కాదు. పక్క ఊళ్లకు వెళ్లినపుడే వాటి దర్శనం. సీజన్లో వచ్చే చిప్పలకాయలు, రేగిపండ్లే మాకు పెద్ద ఫలాలన్నట్టు.
వెన్నెల్లో ఆటలు...
పగలంతా చదువు, చిన్న చిన్న పనులు. వెన్నెలరాత్రులొచ్చాయంటే రాత్రిపూట కూడా ఆటలు ఆడేవాళ్లం. రాత్రి పన్నెండయినా పట్టించుకునేవాళ్లం కాదు.'అర్ధరేత్రయింది పండుకోండిరా...'అంటూ తాత అరుస్తూనే ఉండేవాడు. లెక్కజేస్తే కదా! ఇవి కాకుండా పగలు జింకల్ని సాకడం, గులేరుతో పిట్టల్ని కొట్టడం...బాగా ఎంజాయ్ చేసేవాళ్లం. బాల్యాన్ని నేను ఎంజాయ్ చేసినదానిలో నా బిడ్డలు పదోవంతు కూడా ఎంజాయ్ చేయలేదు. అది నా గొప్పతనం కాదు. ఊరి వాతావరణంలో పొందే గొప్ప అనుభవం. ఆ రోజుల్లోని తిండి, నీరు, పొల్యూషన్ లేని గాలి...ఇప్పుడు వేలకోట్లు పెట్టినా దొరకవు.
కళకళలాడే కళ్లాపి రోడ్లు...
అప్పట్లో మెయిన్రోడ్లన్నీ కంకరరోడ్లే. మా చుట్టుపక్కల ఊర్ల సంగతి నాకు తెల్వదు గాని మా ఊరు మాత్రం అద్దంలా ఉండేది. రోడ్డుపైన చెత్త అనేది ఉండేది కాదు. ఇళ్లని చూసి కాదు వాకిల్ని చూసి ఆ ఇంటికథేందో చెప్పొచ్చు. కరెంటు, మంచినీరు, మరుగుదొడ్లు...వీటి గురించి ఎవ్వరికీ ఎరికలేదు. స్కూలు విషయానికొస్తే ఒకే ఒక్క చిన్నగదిలో ప్రైవేటు పాఠశాల ఉండేది. ఒకే ఒక్క టీచరు ఉండేవారు. మూడవ తరగతి వరకూ ఉండేది.
నాకు ఐదేళ్లు రాగానే నాన్న అక్కడ చేర్పించిండు. మా అత్త చెప్పేది. నేను చిన్నప్పుడు బాగా శ్రద్ధగా చదువుకునేవాడ్నంట. అక్కడ స్కూలు అయిపోయాక చల్లకుర్తికి పంపారు. అక్కడ పాపిరెడ్డి అనే టీచర్ ఇంట్లో ఉండి చదువుకునేవాడ్ని. ఎనిమిదో తరగతి పూర్తయ్యాక మిర్యాలయాలగుడాకి వెళ్లాను. హెచ్ఎస్సి పూర్తిచేశాక నాగార్జున సాగర్ కాలేజ్లో పియుసి చదివి టీచరయ్యి ఊరికి తిరిగొచ్చాను.
టీచర్ జానారెడ్డి...
అప్పటివరకూ ఊళ్లో సరదాగా ఆడుతూపాడుతూ తిరిగిన కుర్రాడు టీచర్ అయ్యాడని ఊరంతా సంతోషించింది. నేను టీచర్ అయ్యేసరకి ఊళ్లో స్కూల్లో ఐదో తరగతి వరకూ ఉంది. అన్ని సబ్జెక్లు చెప్పేవాడ్ని. పాతికేళ్లవయసులోనే 200మంది ఉపాధ్యాయులున్న సంఘానికి అధ్యక్షుడ్ని అయ్యాను. ఊళ్లో యూత్ అసోసియేషన్ పెట్టాను. నేనే నాయకుడ్ని. అందరి దగ్గరా చందాలు వసూలుచేసి రామాలయం కట్టించాను. నాలుగేళ్ల తర్వాత టీచర్ ఉద్యోగాన్ని వదిలేశాను.
రాజకీయాల్లోకి వచ్చాను. 1979లో ఊరికి కరెంటు స్తంభాలు వేయించాను. సిమెంటు రోడ్లు కూడా. ఊళ్లో ఉండగానే ఎమ్ఎల్ఎ అయ్యాను. మంత్రిగా కూడా పనిచేశాను. ఆ సమయంలోనే నలభైఎకరాల ప్రభుత్వ స్థలంలో ఊళ్లోని పేదలందరికీ ఇళ్లు కట్టించాను. పాత ఊరు పక్కనే కొత్త ఊరు వెలసింది. పంచాయితీ అయింది. నేను మంత్రిగా ఉన్న సమయంలోనే అంటే 1985లో మండలాల ఏర్పాటు జరిగింది. మా ఊరు మండల కేంద్రం అయింది. ఊరు రూపురేఖలన్నీ మారిపోయాయి. రాజకీయాల్లో పెద్ద పదవులు వచ్చాక హైదరాబాద్కి వచ్చేశాను. నేను రాజకీయాల్లోకి రాకముందు మా ఊరికి 250 ఎకరాల ఆయకట్టు ఉండేది. దాన్ని నేను 2800 ఎకరాలకు తీసుకొచ్చాను. ఒక పక్క నాగార్జునసాగర్ కెనాల్, శ్రీశైలం లిఫ్ట్ ఇరిగేషన్, మరో పక్క కృష్ణ మంచినీరుతో ఊరంతా సస్యశ్యామలమైంది.
కుంట భూమిలేకపోయినా...
మండల కేంద్రం అయింది కాబట్టి ఇప్పుడు మా ఊళ్లో పదివేలమంది విద్యార్థులు చదువుకుంటున్నారు. ఐదారు ప్రైవేటు కాలేజీలున్నాయి. ఐటి కాలేజ్, 30 పడకల ఆసుపత్రి, ఆలియా జంక్షన్ మార్కెట్యార్డ్, వ్యవసాయ రైతుల అభివృద్ధి కమిటీ హాలు...ఇలా అన్నీ వచ్చేశాయి. అయినా ప్రత్యేకంగా నా ఊరికి చేయాల్సిన పనులు ఇంకా చాలా ఉన్నాయి. మరో విచిత్రమైన విషయం ఏంటంటే నాన్న ఇచ్చిన నలభై ఎకరాల పొలంలో ఇప్పుడు నాకు కుంట భూమి కూడా మిగల్లేదు. చాలా వరకూ కొత్త ఊరు నిర్మాణమపుడు విరాళంగా ఇచ్చాను. మిగతాది అమ్మేశాను. ఇప్పుడు ఊళ్లో నాకు ఏమీ లేదు.
బంధువులు కూడా లేరు. అయినా ఊళ్లో ప్రజలందరూ నావాళ్లే. నా తర్వాత ఊరిని ఎవరు చూసుకుంటారు? దానికోసం ఒక ప్లాన్ వేశాను. అక్కడ రోడ్డుపక్కనే ఓ నాలుగైదు షాపులు కొందామనుకుంటున్నాను. వాటిపైన వచ్చే కిరాయితో ఊళ్లోని పేదల్ని, ఇబ్బందుల్లో ఉన్న రైతుల్ని ఆదుకోవాలనేది నా ఆలోచన. ఆ డబ్బు ఎప్పటికీ ఊరి ప్రజలకే ఉంటుంది. ఈ విషయం గురించి మా అబ్బాయిలతో కూడా మాట్లాడాను. 'నేను పోయాక నా ఊరితో సంబంధాలు మీరు కొనసాగించాలి. ఎందుకంటే నా మూలం అదే కాబట్టి. నా ఊరి ప్రజలు కోరినంత కాకపోయినా...మీకు తోచినంత సాయం చేస్తూ, మేమున్నామనే ధైర్యం ఇవ్వండి చాలు, అదే నేను మిమ్మల్ని కోరే కోరిక' అని చెప్పాను. నన్నింతవాణ్ని చేసినందుకు అనుముల గ్రామానికి ఎప్పటికీ రుణపడి ఉంటాను. ం భువనేశ్వరి ఫొటోలు: రఫీ, భిక్షంరూథర్
వెన్నెల రాత్రులొచ్చాయంటే మా ఇంటిముందు ఓ ఇరవైమంది పిల్లగాళ్లు చేరేవారు. కబడ్డీ ఆటలు ఆడేవాళ్లం. చూడ్డానికి పెద్దోళ్లందరూ వచ్చేవాళ్లు. వాళ్లే ఆడియన్స్ అన్నమాట.
మా ఊళ్లో మట్టి రోడ్లయినా సిమెంటురోడ్డుకంటే బాగుండేవి. సీక్రెట్ ఏం లేదు...సూర్యుడి రాకముందే మా ఊరు ఆడోళ్లు చిక్కగ కళ్లాపి కొట్టి పెద్ద పెద్ద ముగ్గులు పెట్టేవారు.
భోజనం విషయానికొస్తే జొన్నన్నం, కొర్రన్నం, మటన్ కూర, మీగడ పెరుగుతో నాన్న దగ్గరుండి పెట్టేవాడు. అమ్మ చనిపోయిన తర్వాత నాన్న రెండో పెళ్లి చేసుకోలేదు. జానా...అంటూ ఎంతో ప్రేమగా పిలుచుకునేవాడు నన్ను.
నాన్న పోయాక ఊళ్లో నాకు బంధువులెవరూ లేరు. నాకు ఆస్తిపాస్తులు ఏమీ లేకపోయినా ఆ ఊరు నాదే కదా. అందువల్ల నేనున్నంతవరకూ నా ఊరి ప్రజలకు ఎలాంటి లోటు రాకుండా చూసుకోగలను.
నీడనెప్పుడైనా చూశారా? వెన్నంటే ఉంటుంది.
ఊరూ అలాంటిదే. మన మూలం.
ఎంత దూరం వెళ్లినా మనతోనే ఉంటుంది. పలకరిస్తూనే ఉంటుంది.
అమ్మ, నాన్న, ఊరు- మనం మార్చుకోలేనిది ఈ మూడింటినే.
సొంత ఊరిలో గాలి, నీరు, చెట్లు, పుట్టలు, స్నేహితులు, బంధువులు...అన్నీ ప్రత్యేకమే.
ఊరి స్మృతులు చెబుతుంటే మొహం వెలిగిపోతుంది. గుండె కదిలిపోతుంది. ఒళ్లు పులకరిస్తుంది. మనసు పరవశిస్తుంది.
ఆ మట్టి వాసనను పరిమళింపచేసేదే ఈ నటసామ్రాట్ అక్కినేని ఊరి కబుర్లే 'మా ఊరు'.
ఇది పదిహేనేళ్ల కిందటి జ్ఞాపకం. అప్పట్లో జన్మభూమి కార్యక్రమం జోరుగా సాగుతోంది. నేను కూడా మా ఊరికి తోచినంత సాయం చేద్దామని.. ఫ్యామిలీని వెంటబెట్టుకుని మా ఊరెళ్లా. అక్కడున్న వాళ్లంతా నన్ను చూసి 'అక్కినేని గారొచ్చారు! అక్కినేని గారొచ్చారు..' అంటూ బిలబిలా చుట్టుముట్టారు. వాళ్ల అభిమానాన్ని తప్పించుకుంటూ.. ఊరంతా ఒక రౌండ్ చుట్టేశాను. "ఈ ఊర్లో మీ ఇల్లేదీ?'' అని ఎంతో ఆసక్తిగా అడిగారు నా వెంట వచ్చిన కూతుళ్లు, కోడలు.
ఎప్పుడో ఊరు విడిచిన నేను నా ఇల్లు ఎక్కడని చూపించను..? బాగా గుర్తు చేసుకుని ఓ ఇంటిని చూపిస్తూ "అదిగో అదే నా చిన్నప్పటి ఇల్లు'' అన్నాను. ప్రస్తుతం ఆ ఇంట్లో ఎవరున్నారో కూడా నాకు తెలియదు. "అక్కినేని గారూ ఇది మీ ఇల్లా? మా నాన్న నలభై ఏళ్లకిందట ఎప్పుడో దీన్ని కొన్నాడు'' అని చెప్పాడు ఆ ఇంటి ప్రస్తుత యజమాని.
ఎవరైనా నన్ను సొంతూరి మనిషిగా గుర్తుపట్టి పట్టెడన్నం పెడతారేమోనని నా మనసు చాలా ఎదురుచూసింది. చివరికి ఒక అభిమాని ఇంట్లో భోజనం చేశాం. అతను కూడా మా ఊరివాడే. అప్పుడు మా పిల్లలు ఒక మాటన్నారు.. "నాన్నా... ఈ ఊళ్లో నీకు కనీసం ఎకరం పొలమైనా ఉంటే ఈ ఊరోళ్లందరికీ నువ్వు తమవాడివని తెలిసేది. కనీసం ఇల్లయినా ఉంటే బాగుండేది'' అని అన్నారు. వెంటనే సమాధానం చెప్పలేకపోయాను. ఓ చెట్టు దగ్గర నిలబడి...కాలువ గట్టువైపు చూస్తూ పాత జ్ఞాపకాల్లోకి వెళ్లిపోయాను.
అక్కడ చిన్నపాకలో అక్షరాలు దిద్దుకున్న జ్ఞాపకాలు, మొదటిసారి నాటకం వేసిన అపురూప దృశ్యాలు కళ్లకు కనిపించాయి. పిల్లలు చెప్పిన మాట నిజమేననిపించింది. ఒక ఇల్లు ఉంటే అప్పుడప్పుడు వచ్చే అవకాశం ఉండేది. వచ్చినపుడల్లా ఎంచక్కా ఊరంతా తిరిగి చిన్ననాటి స్మృతుల్ని గుర్తుచేసుకునేవాడ్ని... అని మనసులో అనుకున్నాను. కాని పిల్లలకి నేను చెప్పిన సమాధానం వేరు. "సొంత ఊళ్లో పదెకరాల పొలం, ఓ పెద్ద ఇల్లు ఉంటేనే ఊరి మీద అభిమానం, అనుబంధం ఉన్నట్టు కాదర్రా. ఒకవేళ అలా ఉండి ఊరికి ఏమైనా సాయం చేస్తే..."ఎవడి కోసం చేస్తున్నాడు...వాడి ఆస్తులు కూడా ఉన్నాయి కదా...'' అని అనేవారు కూడా ఉంటారు'' అని సర్ది చెప్పాను
**** చెట్లు...పుట్టలు...
నేను రేపో మాపో పుడతాననగా మా అమ్మ పున్నమ్మకి నాగుపాము కల్లోకి వచ్చింది. దాంతో నాకు నాగేశ్వరరావు అని పేరు పెట్టింది. నాగులచవితి నాడు పుట్టలో పాలు పోయడానికి అమ్మ చేయి పట్టుకుని ఊర్లో ఉన్న పుట్టలు, చెట్టులు తిరగడంతో మొదలైంది నా బాల్యం. కృష్ణా జిల్లా గుడివాడ తాలూకాకి ఉత్తరాన 9 మైళ్ల దూరంలో ఉన్న వెంకట రాఘవాపురం నా జన్మస్థలం. చిన్న ఊరు. మహా అయితే యాభై ఇళ్లు ఉంటాయేమో. పాతికెకరాల అసామి మా తండ్రి వెంకటరత్నం. ఐదుగురు కొడుకుల్లో నేను ఆఖరివాడ్ని. అతి సామాన్యరైతు కుటుంబం. మాదే కాదు...మా ఊర్లోని అందరూ సామాన్యులే. నాలుగు నిట్రాళ్ల మా ఇల్లే ఊర్లోని అందరి ఇళ్లలోకి పెద్దది. మా ఇంట్లో ఐదు గదులుండేవి.
పాకలో...పాఠశాల
చెరువుగట్టున ఒక చిన్న పాక ఉండేది. అదే మా ఊరి పాఠశాల. రెండో తరగతి వరకూ ఉండేది. పగలు పాఠశాల. సాయంత్రం పేకాటశాల. రాత్రయితే గోశాల. మా ఊళ్లోనే కాదు అప్పట్లో అన్ని పల్లెటూళ్లలో అదే పరిస్థితి. ఆ రోజుల్లో అదే గొప్ప. నా నాల్గవ ఏటనే నాన్న చనిపోయారు. దాంతో అప్పటివరకూ కలిసి ఉన్న అన్నదమ్ములంతా విడిపోయారు. అంత పెద్ద ఇంట్లో అమ్మా..నేను మిగిలాం. ఇల్లు, మా వాటాకి వచ్చిన ఐదు ఎకరాల పొలం అమ్మేసి నన్ను పెద్ద చదువులు చదివిద్దామనుకుంది అమ్మ. మా ఊళ్లో రెండవ తరగతి వరకే ఉండడంతో పక్కనే ఉన్న పెదఊరిపాడు ఊళ్లోని స్కూల్లో చేర్పించింది.
రోజూ రెండు కిలోమీటర్లు నడుచుకుంటూ వెళ్లేవాడ్ని. చదువుకుంటూనే అన్నల పొలాలకు వెళ్లి నారు కట్టలు మోయడం దగ్గర నుంచి వరి కట్టలు మోసేవరకూ అన్ని పనులూ చేసేవాణ్ని. అలాగే ఇంట్లో అమ్మకి కూరలు తేవడం కూడ.అన్నట్టు కూరలంటే గుర్తు వచ్చింది. నాకు ఒక సైకిల్ ఉండేది. కూరలు, సరుకులు ఏం కావాలన్నా..పక్కఊరికి వెళ్లాలి. ఆరేడేళ్ల వయసులో ఆ సైకిల్ తొక్కడానికి చాలా పాట్లు పడేవాణ్ని. అందీ అందని కాళ్లతో ఉడతకొట్టుడు కొడుతూ పక్కఊరికి వెళ్లి ఇంట్లోకి కావాల్సినవన్నీ తెచ్చిపెట్టేవాడ్ని. ఒకరోజు మా ఊరి పాఠాశాలలో ఏవో నాటకాలు వేస్తున్నారంటే చూడ్డానికి వెళ్లాను. వెళ్లి ఊరుకోలేదు. నేను వేషం వేస్తానని రెడీ అయ్యాను. చంద్రమతి వేషం ఇచ్చారు. చీర కట్టి నా నోటికొచ్చిన గాలిపాటలు పాడాను. నాటక బృందం వారు శభాష్ అని మెచ్చుకుని అర్ధ్థరూపాయి చేతిలో పెట్టి పంపించారు.
పాఠశాలలో నాటకం..
నాటకం ముగిసాక నేరుగా ఇంటికెళ్లి అమ్మకి చేతిలోని అర్ధరూపాయిని చూపించాను. అమ్మ అర్ధరూపాయని చూడలేదు. నా మొహంలోని సంతోషాన్ని చూసింది. నా నటన గురించి ఊరి జనం చెప్పిన కబుర్లన్నీ విన్నది. 'మన వంశంలో ఎవరూ చదువుకోలేదు. చిన్నాడినైనా పెద్ద చదువు చదివిద్దామనుకున్నాను. వాడికి కూడా అబ్బేట్టు లేదు. వాడిలో నాకు మంచి నటుడు ఉన్నాడనిపిస్తోంది. పోనీ ఆ రంగంలోనైనా వాడ్ని ముందుకు పంపుదామనుకుంటున్నార్రా' అని అన్నయ్యల దగ్గర చెప్పింది. వాళ్లూ సరేనన్నారు. కుదరవల్లి గ్రామంలో 'కనకతార' నాటకం వేస్తున్నారని తెలిసింది. అందులో తార వేషం వేయమని పిలుపొచ్చింది. మరో అర్ధరూపాయి చేతిలో పడింది. అలా...మా ఊరి పాఠశాల్లో వేసిన నాటకమే నాకు బతుకుతెరువు చూపించింది.
రాజకీయాలు...
యాభై గడపలే కదా...అని మా ఊరిని తక్కువ అంచనా వెయ్యకండి. ఆ చిన్న ఊళ్లోనే పెద్ద పెద్ద రాజకీయాలు. ఎప్పుడూ రెండు వర్గాల మధ్య పోరు సాగుతూనే ఉండేది. ఈ కొట్లాటలు జరుగుతున్నప్పుడు మా అన్నలకు కర్రలు గటా అందించేవాడ్ని. ఏడాదిలో పంటల కాలం పోగా మిగతా కాలమంతా అందరూ ఖాళీగా ఉండేవాళ్లు. ఏ చెట్టుకింద చూసినా పేకాట రాయుళ్లే. పెద్దన్నయ్యకి గుడివాడతో బాగా పరిచయం. అక్కడ నాటకాలవారిని పరిచయం చేసుకుని నన్ను అక్కడికి కూడా పంపేవాడు. అక్కడ వేషాలు ఎక్కువగా రావడంతో అమ్మని తీసుకుని గుడివాడకి వెళ్లిపోయాను. ఘంటశాల బలరామయ్యగారి కంట్లో పడేవరకూ బోలెడు నాటకాల్లో వేషాలు వేశాను. ఆయన పరిచయంతో నా మకాం మద్రాసుకి మారింది. నా జీవితంలో బోలెడు మార్పులు జరిగిపోయాయి. కాని దశాబ్దాలు గడచినా...నా ఊళ్లో మాత్రం ఎలాంటి మార్పు రాలేదు.
కళాశాల నిర్మాణం...
నా చదువు నాలుగో తరగతితో ఆగిపోయింది. అయినా మా కుటుంబంలో నా చదువే పెద్ద చదువు. అమ్మా...నాన్న, నలుగురు అన్నయ్యల్లో ఎవరికీ సంతకం చెయ్యడం రాదు. నాకు మాత్రమే చదవడం, సంతకం చెయ్యడం వచ్చు. మా వాళ్లకి చదువుల తల్లి అల్లంత దూరంలో ఉండేది. సినిమాల్లోకి వెళ్లాక నాలుగు రూపాయలు సంపాదించాక నేను చేసిన మొదటి పని గుడివాడలో కళాశాల కట్టించడం. బాగా చదువుకున్నవాడి కంటే చదువుకోలేని వాడికే చదువు విలువ బాగా తెలుస్తుంది. దానికి నేనే నిదర్శనం. అందుకే ఎఎన్ఆర్ పిజి కాలేజి నిర్మాణానికి పూనుకున్నాను. అమ్మ చాలా సంతోషించింది. గుడివాడ ప్రజలు అంతకన్నా ఎక్కువ సంతోషపడ్డారు.
ఊరిని వదిలి...
నాటకాల పేరుతో నేను గుడివాడకి మకాం మార్చాక అన్నయ్యలు కూడా ఊళ్లోని భూములు అమ్ముకుని వేరే ఊళ్లకి వెళ్లిపోయారు. సొంత ఊళ్లో మాకంటూ సెంటు భూమి కూడా మిగల్లేదు. అమ్మకి ఊరి అభిమానం చాలా ఎక్కువ. ఏదో ఒక సందర్భంలో గుర్తు చేసుకుంటూనే ఉండేది. నేను మాటల్లో తలుచుకోవడమే కాని ఎప్పుడూ వెళ్లలేదు. ఇల్లు, పొలం లేకపోవడం ఒక్కటే కారణం కాదు ఆ ఊళ్లో ఒక్క బంధువు కూడా మిగల్లేదు మాకు. అందరూ వలసలు పోయారు. సినిమా రంగంలో నేను రోజురోజుకీ ఎదుగుతున్నాను.
డబ్బు సంపాదించుకుంటున్నాను...అంతా బాగానే ఉంది. వీధి దీపం తెలియని రోడ్లు, మరుగుదొడ్లు ఎరుగని మహిళలు, మంచినీరులేని నూతులు...ఇవే నా ఊరి జ్ఞాపకాలు. జలగం వెంగళరావు ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్నప్పుడు ఆయనతో నాకున్న పరిచయంతో ఒకసారి వెళ్లి కలిసాను. ' నా సొంత ఊరిలో నాకు ఏమి లేకపోయినా బాధ కలిగించే జ్ఞాపకాలు మిగిలిపోయాయి. నా ఊళ్లో ఇప్పటికీ కరెంటు లేదు. ఊరికి తొమ్మిది కిలోమీటర్ల దూరంలో కరెంటు స్తంభాలు వచ్చాయని తెలిసింది. అక్కడి నుంచి నాలుగు కరెంటు వైర్లు మా ఊరికి కూడా లాగించండని' అడిగాను. ఓ నాలుగైదు సార్లు వెంటపడితే పనైంది. ఊళ్లో కరెంటు బల్బులు వెలిగాయని తెలిసాక చాలా సంతోషమనిపించింది.
గుర్తుపట్టలేదు...
చంద్రబాబు ముఖ్యమంత్రి అయ్యాక ఒకరోజు ఆయన జూబ్లిహాల్లో ఒక మీటింగ్ పెట్టారు. నన్ను కూడా పిలిచారు. జన్మభూమిలో భాగంగా పల్లెటూళ్లని అభివృద్ధి పరుచుకునే పథకం గురించి చెప్పారు. ముందుగా నేనే స్పందించాను. అరవైశాతం ప్రభుత్వం పెట్టుకుంటే, నలభైశాతం ఊరి ప్రజలు భరించాలని, మంచినీరు, పారిశుద్ధ్యం, రోడ్ల నిర్మాణం చేస్తామని చెప్పారు. ముందుగా మా ఊళ్లోని వాళ్లతో మాట్లాడడానికి చంద్రబాబుతో కలిసి హెలికాఫ్టర్లో వెళ్లాను.
'మన ఊరు చూడ్డానికి అక్కినేని నాగేశ్వరరావు వస్తున్నారంటూ' ఊళ్లో హోరెత్తిపోయిందట. 'బాబు..ఇది మీ ఊరు మాత్రమే కాదు...నాది కూడా ఇదే ఊర'ని ప్రతిఒక్కరికి నోరు తెరిచి చెప్పుకున్నాను. ఎందుకంటే ఆ ఊళ్లో నా వయసువారంతా అప్పటికే చనిపోయారు. నా చిన్నప్పటి జ్ఞాపకాలు చెప్పుకోడానికి ఎవరూ లేరు. తర్వాత తరాలవారికి నేను నటుడిగానే తెలుసు కాని ఊరి మనిషిగా పరిచయం లేదు. ఊరి అభివృద్ధి గురించి ఊరి పెద్దల్ని కలిసి మాట్లాడితే ఊళ్లోని మునుసుబుగారి అబ్బాయి ముందుకు వచ్చాడు. తనకు తోచింది తాను చేశాడు. మిగతా డబ్బంతా నేను పెట్టాను. వెంకట రాఘవాపురానికి కరెంటు, ఇంటింటికీ మంచినీళ్ల పైపులు, రోడ్లు, సానిటరీ...అన్ని సదుపాయాలు వచ్చాయి. దశాబ్దాలుగా నా గుండెల్లో ఉండిపోయిన దిగులంతా పోయింది.
వంతెన నిర్మాణం..
గుడివాడ నుంచి ఏలూరుకి వెళ్లాలంటే బుడమేరు వాగు చుట్టూ తిరిగి వెళ్లాలి. అరవై కిలోమీటర్లు ప్రయాణం చేయాలి. లేదంటే రెండు కిలోమీటర్లు కాలువపైన పడవలు, బల్లకట్ల మీద వెళ్లాలి. జన్మభూమి కార్యక్రమం సమయంలోనే ఈ విషయం చంద్రబాబు దృష్టికి తీసుకెళ్లాను. బ్రిడ్జి కట్టించకపోతే కదిలేది లేదని భీష్మించుకుని కూర్చున్నాను. ప్రభుత్వం ఒప్పుకుని రెండు కిలోమీటర్ల వంతెన నిర్మాణం పూర్తి చేసింది. గుడివాడ నుంచి ఏలూరికి నేరుగా వంతెన వచ్చేసింది. ప్రయాణం సులువైంది. రైతుల భూముల రేట్లు కూడా పెరిగాయి. ఆ వంతెనకు అక్కినేని వారధి అని పేరు పెట్టారు.
మా ఊరు చుట్టుపక్కల గ్రామాల ప్రజలకు ఉపాధి కల్పించాలనే ఉద్దేశంతో మూడేళ్లక్రితం కుదరవల్లి దగ్గర అక్కినేని కళాకేంద్రం నిర్మించాము. మా పక్కఊరికి చెందిన డాక్టర్ ఎఎస్ నారాయణ ఈ కళాకేంద్రంలో బుక్బైండింగ్ వర్క్ పెట్టించాడు. పని కావాల్సినవారు అక్కడికి వచ్చి నేర్చుకుని పని చేసుకోవచ్చు. ఆ చుట్టుపక్కల ప్రైవేటు స్కూళ్లకి మా కళాకేంద్రం నుంచే నోటు పుస్తకాలు సరఫరా అవుతున్నాయి. మొన్నామధ్య నా ఫొటోతో కొన్ని పుస్తకాలు ముద్రించారు. నేను రెండు వేల పుస్తకాలు కొనుక్కుని నా పుట్టినరోజునాడు నా అభిమానులకు బహుకరించాను. పుట్టిన ఊళ్లో సెంటు భూమి లేకపోయినా ఊరి గురించి ఆలోచించడం మానలేకపోతున్నాను. కన్నతల్లిని ఎలా మరువలేమో పుట్టిన ఊరిని కూడా అలాగే మరవలేము.
ప్రస్తుతం మా ఊరికి సంబంధించి ఒక ముఖ్యమైన పని చేసే ఆలోచనలో ఉన్నాను. ఇప్పుడు మా ఊరికి ఉత్తరం రాస్తే అడ్రస్లో కుదరవల్లి శివారు అని రాయాలి. అలా కాకుండా వెంకట రాఘవాపురాన్ని ఒక పంచాయితి చేస్తే బాగుంటుందని నా కోరిక. దానికోసం మంత్రిగారిని కలవాలనుకుంటున్నాను. ఈ ఒక్క పనీ పూర్తయితే నా సొంతూరి రుణం ఎంతోకొంత తీర్చుకున్న తృప్తి మిలుగుతుంది.
ఆ చుట్టుపక్కల ప్రైవేటు స్కూళ్లకి మా కళాకేంద్రం నుంచే నోటు పుస్తకాలు సరఫరా అవుతున్నాయి. మొన్నామధ్య నా ఫొటోతో కొన్ని పుస్తకాలు ముద్రించారు. నేను రెండు వేల పుస్తకాలు కొనుక్కుని నా పుట్టినరోజునాడు నా అభిమానులకు బహుకరించాను.